แมวป่วยดูยังไง: สัญญาณที่แมวซ่อนไว้ และเมื่อไรต้องไปหาหมอ
ตรวจสอบล่าสุด
- แมวป่วยดูไม่ง่าย เพราะแมวมีวิวัฒนาการให้ซ่อนอาการป่วยและความเจ็บปวด ช่วงแรกเจ้าของมักเห็นแค่แมวเงียบและแยกตัว กว่าจะรู้ตัวแมวอาจป่วยหนักแล้ว
- ไปโรงพยาบาลสัตว์ฉุกเฉินทันทีเมื่อหายใจลำบากหรืออ้าปากหายใจ เบ่งปัสสาวะแต่ไม่ออก ไม่ปัสสาวะเลย ใช้ขาหลังไม่ได้ ชัก เหงือกซีด เหลือง หรือเขียวม่วง หรืออาเจียนเป็นฟองใสหรือมีสีน้ำดี
- ไม่กินอาหารครบ 24 ชั่วโมงให้ถึงมือสัตวแพทย์ภายในวันนั้น VCA ระบุว่าควรไปทันที เพราะแมวที่ไม่กินเสี่ยงไขมันพอกตับ
- สัญญาณที่มักพลาด ได้แก่ ซ่อนตัว นั่งหลังงอ ขนไม่เรียบเพราะเลียตัวน้อยลง ใช้กระบะทรายเปลี่ยนไป และหรี่ตา แค่เปลี่ยนจากปกติเพียงอย่างเดียวก็ควรโทรปรึกษา
- Feline Grimace Scale ใช้ดูสีหน้า 5 จุดเพื่อประเมินความเจ็บปวดเฉียบพลัน ได้แก่ หู ตา จมูกและปาก หนวด และตำแหน่งศีรษะ
- ห้ามให้ยาคนกับแมวเอง ถ้าสงสัยว่าแมวเจ็บ ให้โทรหาสัตวแพทย์
ทำไมแมวป่วยถึงดูยาก
VCA อธิบายว่าในธรรมชาติแมวเป็นทั้งนักล่าและเหยื่อของสัตว์ที่ใหญ่กว่า อาการป่วยที่เห็นชัดจะบอกผู้ล่าว่าตัวเองอ่อนแอ แมวจึงวิวัฒนาการให้ซ่อนอาการป่วยและความเจ็บปวด
ผลคือในระยะแรก เจ้าของมักสังเกตได้แค่ว่าแมวเงียบลงและแยกตัว และแมวอาจป่วยหนักมากแล้วกว่าจะมีใครรู้ตัว VCA แนะนำว่าถ้ารู้สึกว่าแมวดูไม่ปกติ ให้นัดตรวจโดยเร็วไว้ก่อน อย่ารอให้อาการชัด
อาการแบบนี้ ไปฉุกเฉินทันที
ไปโรงพยาบาลสัตว์ที่เปิดอยู่ทันที ไม่ต้องรอดูอาการ ถ้าพบอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้
หายใจลำบาก หายใจตื้น อ้าปากหายใจหรือหอบ ยืดคอยืดหัวเพื่อหายใจ หรือนอนท่าปกติไม่ได้
เบ่งปัสสาวะในกระบะแต่ไม่มีปัสสาวะออก หรือไม่ปัสสาวะเลย VCA ระบุว่าการไม่ปัสสาวะเป็นภาวะฉุกเฉินที่คุกคามชีวิต
จู่ ๆ ใช้ขาหลังไม่ได้ ชัก หรือไม่ตอบสนอง
เหงือก ผิว หรือตาซีด เหลือง หรือเป็นสีออกฟ้าม่วง VCA ระบุว่าการรักษาล่าช้าแม้เพียงไม่กี่ชั่วโมงอาจถึงแก่ชีวิตได้
อาเจียนเป็นฟองใสหรือมีสีน้ำดี หรือไม่กินอาหารมานานกว่า 24 ชั่วโมง
อาการแบบนี้ โทรหาสัตวแพทย์วันนี้
ถ้าไม่ถึงขั้นฉุกเฉิน แต่เปลี่ยนไปจากปกติอย่างชัดเจน ให้โทรปรึกษาหรือนัดตรวจโดยเร็ว VCA ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงกะทันหันทุกอย่างเป็นเหตุให้ต้องพาแมวไปพบสัตวแพทย์
ได้แก่ กินน้อยลงหรือมากขึ้น ดื่มน้ำมากหรือน้อยกว่าปกติ น้ำหนักลดจนคลำซี่โครงและกระดูกสันหลังได้ชัด ท้องเสียหรืออุจจาระเล็กแข็งแห้ง ปัสสาวะมากขึ้นหรือน้อยลง ง่วงซึมหรือนอนมากผิดปกติ เลียตัวไม่หยุดจนขนหลุด ตามีขี้ตาสีเขียว เหลือง หรือขาว จาม ไอ หรือมีน้ำมูก
ถ้าเจ้าของรู้สึกว่าแมวไม่ปกติ ก็ไม่ต้องรอให้ตรงกับรายการนี้ เพราะสัญญาณของโรคอาจละเอียดมาก
สัญญาณละเอียดที่เจ้าของมักมองข้าม
ซ่อนตัวหรือแยกตัว VCA ระบุว่าแมวป่วยมักเก็บตัวและอาจหลบซ่อน แต่ขึ้นกับนิสัยของแมวแต่ละตัว บางตัวกลับเกาะเจ้าของมากขึ้นหรือหงุดหงิดง่ายขึ้นแทน
ท่านั่งและท่าเคลื่อนไหว แมวที่ไม่สบายอาจนั่งหลังงอ เดินไม่คล่องเหมือนเดิม ยกหัวไม่เต็มที่ เอียงหัว หรือถือหางต่างไปจากปกติ บางครั้งไม่มีอะไรเด่นชัดสักอย่าง แต่มีความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ หลายอย่างรวมกัน แมวที่ไม่กระโดดขึ้นเฟอร์นิเจอร์เหมือนเดิมอาจมีปัญหาข้อ
การเลียขน แมวที่ไม่สบายมักดูแลขนตัวเองน้อยลง ขนจึงยุ่ง มันเยิ้ม เป็นกระจุก หรือมีรังแคมากขึ้น ในทางกลับกัน การเลียมากเกินไปจนขนหลุดหรือผิวแดงก็เป็นสัญญาณได้ อาจมาจากผิวหนัง ปรสิต ความเครียด หรือความเจ็บปวด เช่น ปวดข้อหรือปัญหากระเพาะปัสสาวะ
กระบะทราย ท้องเสียและท้องผูกเป็นสัญญาณของโรค อุจจาระเล็กแข็งแห้งไม่ใช่เรื่องปกติและอาจเป็นสัญญาณแรกของโรคไต ปัสสาวะก้อนใหญ่ขึ้นอาจเกี่ยวกับไต ตับ หรือเบาหวาน ส่วนปัสสาวะน้อยลง เข้าออกกระบะบ่อย เบ่ง หรือเลียอวัยวะเพศมาก อาจเป็นปัญหาไตหรือทางเดินปัสสาวะ
ดวงตา หรี่ตา หนังตาตก ขี้ตาสีผิดปกติ รูม่านตาขยายหรือหดไม่เท่ากัน หรือหนังตาที่สามเลื่อนมาคลุมตาบางส่วน VCA ระบุว่าเป็นสัญญาณของแมวที่ไม่สบาย
อ่านสีหน้าแมวด้วย Feline Grimace Scale
Feline Grimace Scale (FGS) เป็นเครื่องมือประเมินความเจ็บปวดเฉียบพลันของแมวจากสีหน้า พัฒนาและทดสอบโดยทีมวิจัยจาก Université de Montréal ตีพิมพ์ใน Scientific Reports ปี 2019 โดย Evangelista และคณะ เว็บไซต์ของ FGS ระบุว่าใช้ได้ทั้งสัตวแพทย์และเจ้าของแมว โดยให้คะแนน 0 ถึง 2 ในแต่ละจุดจากทั้งหมด 5 จุด
1. ตำแหน่งหู ปลายหูถูกดึงห่างจากกันและหมุนออกด้านนอก
2. การหรี่ตา ช่องตาแคบลง ระยะระหว่างเปลือกตาบนล่างน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของความกว้างตา หรือหลับตาแน่น
3. ความตึงของปาก จมูกและปากแบนและถูกดึงยืดจากทรงกลมเป็นทรงรี บางครั้งดูโป่ง
4. ตำแหน่งหนวด หนวดพุ่งไปข้างหน้าและห่างจากใบหน้า ดูตั้งชี้เหมือนตั้งชัน
5. ตำแหน่งศีรษะ ศีรษะต่ำกว่าแนวไหล่ หรือก้มลง คางชิดอก
งานวิจัยกำหนดคะแนนรวมที่ควรพิจารณาให้ยาแก้ปวดไว้ แต่การให้ยาเป็นหน้าที่ของสัตวแพทย์เท่านั้น เจ้าของใช้ FGS เพื่อรู้ว่ามีอะไรผิดปกติ ไม่ใช่เพื่อวินิจฉัยหรือรักษาเอง และการไม่เห็นสีหน้าเหล่านี้ก็ไม่ได้แปลว่าแมวปกติ
ก่อนโทร จดอะไรไว้บ้าง
จดว่าสังเกตเห็นอะไร ตั้งแต่เมื่อไร และเป็นมากขึ้นหรือไม่ จดเวลาและปริมาณที่กินและดื่มครั้งล่าสุด ปัสสาวะและอุจจาระครั้งล่าสุด ลักษณะของสิ่งที่ออกมา และจำนวนครั้งที่อาเจียน
ถ่ายรูปหรือวิดีโอท่านั่ง การหายใจ หรือสีหน้า ถ้าทำได้โดยไม่ทำให้การไปหาหมอช้าลง เตรียมข้อมูลอาหารใหม่ ยาหรืออาหารเสริมที่ให้อยู่ โรคประจำตัว และโอกาสที่แมวจะกินสิ่งแปลกปลอมหรือพืชพิษ
ถ้าเลี้ยงหลายตัว ให้แยกตัวที่สงสัยไว้ในห้องเงียบ เพื่อดูว่ากินดื่มและใช้กระบะจริงเท่าไร
ห้ามทำเอง
ห้ามให้ยาคน โดยเฉพาะยาแก้ปวด ยาลดไข้ และยาแก้อาเจียน เพราะยาหลายชนิดเป็นอันตรายต่อแมวและอาจบดบังอาการ ห้ามกรอกอาหารหรือน้ำให้แมวที่ซึม หายใจลำบาก หรือกลืนไม่ได้ เพราะเสี่ยงสำลัก
อย่าสรุปเองว่าแมวแค่เครียดหรือแก่แล้ว และอย่ารอจนอาการชัดเจน VCA แนะนำให้ปรึกษาสัตวแพทย์ทันทีเมื่อรู้สึกว่าแมวไม่ปกติ
อ่านต่อตามอาการ
เมื่อเห็นอาการเด่นชัดแล้ว ให้อ่านคู่มือตามอาการได้เลย
ถ้าต้องไปตอนนี้ ดูรายชื่อคลินิกและโรงพยาบาลสัตว์ 24 ชม.
คำถามที่พบบ่อย
แมวป่วยดูยังไง
ดูการเปลี่ยนแปลงจากปกติ ได้แก่ ซ่อนตัวหรือเงียบลง นั่งหลังงอ ขนไม่เรียบ กินดื่มเปลี่ยน ใช้กระบะทรายเปลี่ยน หรือหรี่ตา เพราะแมวซ่อนอาการ การเปลี่ยนเล็กน้อยจึงสำคัญ ถ้าหายใจลำบาก ปัสสาวะไม่ออก เหงือกซีดหรือเหลือง หรือชัก ให้ไปฉุกเฉินทันที
แมวป่วยอาการเป็นอย่างไร
อาการที่พบบ่อยตาม VCA คือเงียบและแยกตัว พลังงานเปลี่ยน ขนไม่เรียบ กินดื่มเปลี่ยน อุจจาระปัสสาวะเปลี่ยน หายใจผิดปกติ และมีน้ำมูกหรือขี้ตา การเปลี่ยนแปลงกะทันหันควรปรึกษาสัตวแพทย์
แมวป่วยนอนท่าไหน
ไม่มีท่านอนเดียวที่ใช้วินิจฉัยโรคได้ VCA ระบุว่าแมวที่หายใจลำบากมักยืดหัวและคอ หรือนอนท่าปกติไม่ได้ และแมวที่ไม่สบายอาจนั่งหลังงอ ถ้าเห็นท่าแบบนี้ร่วมกับหายใจเร็วหรืออ้าปากหายใจ ให้ไปฉุกเฉิน
แมวป่วยไม่กินอาหารทำยังไง
แมวโตที่ไม่กินครบ 24 ชั่วโมง VCA ให้ไปพบสัตวแพทย์ทันที เพราะเสี่ยงไขมันพอกตับ ระหว่างนี้ห้ามกรอกอาหารหรือให้ยาเอง และจดว่ากินล่าสุดเมื่อไร อ่านต่อในคู่มือแมวไม่กินอาหาร
แมวป่วยทำยังไงดี
ประเมินว่าเข้าข่ายฉุกเฉินหรือไม่ ถ้าไม่ใช่ให้โทรปรึกษาสัตวแพทย์วันนี้ จดอาการ เวลา และการกินดื่มขับถ่าย แยกแมวไว้ในที่เงียบ และห้ามให้ยาคน
Feline Grimace Scale ใช้ดูอะไร
ใช้ดูสีหน้า 5 จุดเพื่อประเมินความเจ็บปวดเฉียบพลัน ได้แก่ หู การหรี่ตา ความตึงของปาก หนวด และศีรษะ ไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัยโรค ผลที่ได้ใช้เพื่อตัดสินใจพาไปหาสัตวแพทย์
แหล่งอ้างอิง: vcahospitals.com · www.nature.com · www.felinegrimacescale.com